Bilim insanları, deniz yüzeyinin altındaki su hareketlerini ve karışım dinamiklerini doğrudan incelemek amacıyla ilgi çekici bir okyanus deneyine imza attı.
Continental Shelf Research dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bilim insanları Massachusetts açıklarındaki Martha’s Vineyard bölgesinin yaklaşık 28 kilometre güneyinde Atlas Okyanusu’na 75 kilogram rodamin boyası bıraktı.
BOYA BİR SU KÜTLESİ GİBİ HAREKET ETTİ
R/V Connecticut araştırma gemisinden gerçekleştirilen çalışmada, yüzey suyuna yakın bir yoğunlukta olacak şekilde hazırlanan yaklaşık 130 galonluk rodamin-etanol karışımı okyanusa pompalandı. Bu kimyasal izleyici, nötr batmazlık özelliğine sahip olup, araştırmacılara belirli bir deniz suyu kütlesini işaretleyip takip etme imkanı sundu.
Bilim insanları, su kolonundaki boya konsantrasyonunu radarla ölçülen akıntı verileri, sıcaklık ve diğer su parametreleriyle birleştirerek su kütlesinin izlediği yolu belirlediler.
YÜZEY İLE DERİNLİK ARASINDA 140 KATLIK FARK
Yaklaşık 33 saat süren gözlemler sonucunda bırakılan boyanın yüzde 99’unun yüzeye yakın karışım tabakasında kaldığı tespit edildi. Rüzgar ve dalga hareketlerinin etkisiyle çalkalanan bu üst katmanda dikey yayılma hızının oldukça yüksek olduğu görülürken, suyun daha yoğun hale geldiği alt sınırda bu yayılmanın neredeyse durma noktasına kadar yavaşladığı belirlendi.
Elde edilen veriler, yüzey katmanındaki dikey karışımın hemen altındaki tabakaya geçişe oranla yaklaşık 140 kat daha güçlü ve hızlı olduğunu ortaya koydu.
ALT KATMANLAR GEÇİŞİ SINIRLANDIRIYOR
Yapılan analizler, yüzeyin altındaki yoğunluk farklılıklarının doğal bir bariyer işlevi gördüğünü gösterdi. Karışım tabakasının altına geçen az miktardaki boyanın ise homojen bir hat izlemediği, aralıklı ve bölgesel dalgalanmalarla aşağı indiği ve akıntılarla yatay olarak uzak mesafelere taşındığı belirlendi.
Araştırmacılar, üst tabakadan derin sulara doğru gerçekleşen dikey sızmanın saatler içinde değil, günlere yayılan oldukça yavaş bir süreçte meydana geldiğini ifade ederek elde edilen bulguların sıcaklık, besin ve kirleticilerin okyanustaki yayılımını modellemede kullanılacağını kaydetti.
